Asosiy kontentga o‘tish

Mashq • tekshirish • tushunish

Kimyo masalalar: 12 ta hisoblash va yechim

Molyar massa, modda miqdori va massa ulushini bir-biridan ajrating. Mashqlarda kerakli yaxlitlangan molyar massalar shartning o‘zida beriladi.

Kimyo: 12 ta hisoblash masalasi

«Kimyoviy hisoblashlar» fanidan 12 ta mashq savoli, har birining javobi va izohi bilan.

Savollar shu sahifa uchun mashq qilish maqsadida tuzilgan: bu rasmiy imtihon materiallari ham, haqiqiy testlarning javoblari ham emas.

Javobni tanlang: darhol tekshiriladi va izoh ko‘rsatiladi. Savollarni mavzu bo‘yicha tanlash mumkin. Hammasi brauzerda ishlaydi, AI’ga so‘rov yuborilmaydi.

  1. 1-savol · Molyar massa

    H₂O ning molyar massasini toping. Elementlarning yaxlitlangan molyar massalari: H — 1 g/mol, O — 16 g/mol.

    1. A) 18 g/mol
    2. B) 17 g/mol
    3. C) 34 g/mol
    4. D) 16 g/mol
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: A) 18 g/mol

    H₂O tarkibida 2 ta H va 1 ta O bor. M = 2 × 1 + 16 = 18 g/mol. Bu mashqda elementlarning yaxlitlangan molyar massalari ishlatilgan; g/mol bitta atomning massasi emas.

  2. 2-savol · Molyar massa

    CO₂ ning molyar massasini hisoblang. Elementlarning yaxlitlangan molyar massalari: C — 12 g/mol, O — 16 g/mol.

    1. A) 28 g/mol
    2. B) 44 g/mol
    3. C) 32 g/mol
    4. D) 40 g/mol
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: B) 44 g/mol

    M(CO₂) = 12 + 2 × 16 = 44 g/mol. O yonidagi indeks faqat kislorod massasiga qo‘llanadi.

  3. 3-savol · Molyar massa

    NaCl ning molyar massasini toping. Elementlarning yaxlitlangan molyar massalari: Na — 23 g/mol, Cl — 35,5 g/mol.

    1. A) 12,5 g/mol
    2. B) 59 g/mol
    3. C) 58,5 g/mol
    4. D) 81,5 g/mol
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: C) 58,5 g/mol

    Formulada har bir elementdan bittadan atom bor: 23 + 35,5 = 58,5 g/mol.

  4. 4-savol · Modda miqdori

    9 g suvdagi modda miqdorini toping. M(H₂O) = 18 g/mol.

    1. A) 2 mol
    2. B) 162 mol
    3. C) 9 mol
    4. D) 0,5 mol
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: D) 0,5 mol

    n = m / M = 9 / 18 = 0,5 mol. Grammni g/mol ga bo‘lsak, mol hosil bo‘ladi.

  5. 5-savol · Massa

    0,25 mol CO₂ ning massasi qancha? M(CO₂) = 44 g/mol.

    1. A) 11 g
    2. B) 176 g
    3. C) 44,25 g
    4. D) 22 g
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: A) 11 g

    m = n × M = 0,25 × 44 = 11 g. Chorak molning massasi bir mol massasining to‘rtdan biriga teng.

  6. 6-savol · Massa ulushi

    200 g shakar eritmasida 10 g shakar bor. Shakarning massa ulushi necha foiz?

    1. A) 10 %
    2. B) 5 %
    3. C) 20 %
    4. D) 0,05 %
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: B) 5 %

    w = m(shakar) / m(eritma) × 100 %. 10 / 200 × 100 = 5 %. Maxrajda butun eritma massasi turadi.

  7. 7-savol · Massa ulushi

    300 g eritmada osh tuzining massa ulushi 4 %. Tuz massasi qancha?

    1. A) 75 g
    2. B) 1200 g
    3. C) 12 g
    4. D) 4 g
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: C) 12 g

    m(tuz) = 300 × 4 / 100 = 12 g. Foizni oddiy ulushga aylantirib, 0,04 ga ko‘paytirish ham mumkin.

  8. 8-savol · Suyultirish hisobi

    100 g 10 % shakar eritmasiga hisobda 100 g suv qo‘shilsa, yangi massa ulushi qancha?

    1. A) 10 %
    2. B) 20 %
    3. C) 2,5 %
    4. D) 5 %
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: D) 5 %

    Dastlab shakar massasi 100 × 0,10 = 10 g. Umumiy massa 200 g, shakar massasi o‘zgarmaydi: 10 / 200 × 100 = 5 %.

  9. 9-savol · Modda miqdori

    5,85 g NaCl uchun n ni toping. M = 58,5 g/mol.

    1. A) 0,1 mol
    2. B) 1 mol
    3. C) 10 mol
    4. D) 0,01 mol
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: A) 0,1 mol

    n = 5,85 / 58,5 = 0,1 mol. O‘nlik vergulni siljitib tekshiring: 58,5 × 0,1 = 5,85.

  10. 10-savol · Massa ulushi

    15 g shakar va 85 g suvdan iborat eritmada shakar necha foiz?

    1. A) 17,65 %
    2. B) 15 %
    3. C) 85 %
    4. D) 0,15 %
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: B) 15 %

    Eritmaning umumiy massasi 15 + 85 = 100 g. 15 / 100 × 100 = 15 %. 85 g suv massasini maxrajga qo‘yish noto‘g‘ri.

  11. 11-savol · Erituvchi massasi

    250 g 8 % shakar eritmasida suv massasi qancha?

    1. A) 20 g
    2. B) 242 g
    3. C) 230 g
    4. D) 200 g
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: C) 230 g

    Avval shakar: 250 × 0,08 = 20 g. So‘ng suv: 250 − 20 = 230 g. Masalada eritma faqat shakar va suvdan iborat.

  12. 12-savol · Atomlarni sanash

    3 ta CO₂ molekulasida jami nechta atom bor?

    1. A) 3 ta
    2. B) 6 ta
    3. C) 12 ta
    4. D) 9 ta
    Javob va izoh

    To‘g‘ri javob: D) 9 ta

    Har bir CO₂ da 1 + 2 = 3 ta atom bor. Uchta molekulada 3 × 3 = 9 ta atom; koeffitsiyent butun formulaga tegishli.

«AI bilan tushuntirish» tugmasi savol, variantlar va javobingizni quyidagi AI-chat maydoniga qo‘yadi. Tekshirib, o‘zingiz yuborasiz: bunday savol ham boshqa savollar kabi chatning sinov javobini yoki AI paketni sarflaydi.

AI-chat yuklanmoqda…

Yangilangan:

Molyar massa, modda miqdori va massa ulushini bir-biridan ajrating. Mashqlarda kerakli yaxlitlangan molyar massalar shartning o‘zida beriladi.

Avval kattalik va birlikni aniqlang

Massa m grammda, molyar massa M g/mol da, modda miqdori n esa mol da ifodalanadi. Ular n = m / M va m = n × M orqali bog‘langan. Masalan, 36 g suv uchun M = 18 g/mol berilsa, n = 36 / 18 = 2 mol. Son 2 bo‘lishi ikki dona molekula degani emas: mol modda miqdori birligidir.

Topiladigan kattalikFormula yoki usulIshlangan misol
Molyar massaElementlarning molyar massalarini indekslarga ko‘paytirib qo‘shishCO₂: 12 + 2 × 16 = 44 g/mol
Modda miqdorin = m / M22 g CO₂: 22 / 44 = 0,5 mol
Eritmadagi massa foiziw = m(modda) / m(eritma) × 100 %8 g shakar, 80 g eritma: 10 %
Erituvchi massasim(eritma) − m(erigan modda)80 − 8 = 72 g suv

Eritma massasi — suv massasining o‘zi emas

20 g shakar va 180 g suv berilsa, eritma massasi 200 g bo‘ladi. Shakarning massa ulushi 20 / 200 × 100 = 10 %. 20 ni 180 ga bo‘lish shakar massasining suv massasiga nisbatini beradi, eritmadagi massa foizini emas. Suyultirishga oid nazariy masalada qo‘shimcha suv umumiy massani oshiradi, erigan modda massasi esa o‘zgarmaydi.

  • Ko‘rsatilgan yaxlitlangan molyar massalarni ishlating; jadvalning aniqroq qiymati bilan aralashtirmang.
  • 5 % ni hisoblashda 0,05 ulushga aylantiring.
  • Indeks bitta elementga, formula oldidagi koeffitsiyent esa butun formulaga ta’sir qiladi.

Javoblarni tekshirish va AI yordamchi

Variantni tanlang: natija va izoh shu sahifada ko‘rinadi. Qayta boshlash orqali yana mashq qilish mumkin. Savollar, javoblar va izohlar JavaScriptsiz ham o‘qiladi; interaktiv tekshiruv brauzerda ishlaydi va modelga so‘rov yubormaydi.

«AI bilan tushuntirish» savolni chat maydoniga joylaydi, o‘zi yubormaydi. Matnni ko‘rib, o‘zingiz yuborasiz. GPTBot.uz mustaqil AI-servis: butun sayt bo‘yicha jami 3 ta muvaffaqiyatli bepul sinov javobi bor, ular yangilanmaydi; keyin AI paket kerak. Bu limit boshqa sahifalardagi chat bilan umumiy. Mashq testi esa bepul ishlashda davom etadi.

Material qanday tayyorlangan

AI yordamida tuzilgan original mashqlar. Sonli javoblar va asosiy hisoblashlar alohida dasturiy tekshiruv bilan tekshirildi; qoidalar uchun manbalar quyida berilgan. Bu rasmiy DTM, milliy sertifikat, BSB yoki ChSB materiali emas. Natija rasmiy baho hisoblanmaydi. Savollardagi sonlar va vaziyatlar shu mashqlar uchun tanlangan. Xato haqida ceo@gptbot.uz manziliga yozishingiz mumkin.

FAQ

Ko‘p beriladigan savollar

Molyar massalarni qayerdan olish kerak?

+

Ushbu 12 mashqda hisoblash uchun kerakli yaxlitlangan qiymatlar shartda berilgan. Boshqa masalada o‘qituvchi bergan jadval yoki ko‘rsatilgan manba qiymatidan foydalaning.

Massa ulushi bilan molyar konsentratsiya bir xilmi?

+

Yo‘q. Massa ulushi erigan modda massasining butun eritma massasiga nisbatidir. Molyar konsentratsiya esa modda miqdorining eritma hajmiga nisbatidir; bu to‘plam massa ulushiga qaratilgan.

Mashqlar bepulmi?

+

Ha. Tayyor savollar, javoblar va izohlar bepul. Interaktiv tekshiruv brauzerda bajariladi va AI javob limitini sarflamaydi.

AI tushuntirish bepul limitga kiradimi?

+

Ha. Chatga o‘zingiz yuborgan savol sayt bo‘yicha umumiy 3 ta muvaffaqiyatli sinov javobidan yoki mavjud AI paketingizdan foydalanadi. Sinov javoblari har kuni yangilanmaydi.