Asosiy kontentga o‘tish

Kirill-lotin o‘giruvchi va o‘zbek lotin alifbosi: jadval va qoidalar

AI-chat yuklanmoqda…

Lotin ↔ kirill: o‘zbekcha matn konvertori

O‘zbekcha matnning tilini emas, yozuvini almashtiradi: kirilldan lotinga va aksincha. Brauzerda, rasmiy o‘zbek alifbosi qoidalari bo‘yicha ishlaydi: AI’ga so‘rov yuborilmaydi, limit yo‘q, chatning sinov javoblari sarflanmaydi.

Bir necha xil yozilishi mumkin bo‘lgan so‘zlarni qo‘lda tekshiring: masalan, ruschadan kirgan so‘zlardagi ц (милиция → militsiya → милитсия) yoki о oldidagi й (район → rayon → раён).

Yangilangan:

O‘zbekcha matnni yuqoridagi o‘giruvchiga qo‘ying va «Kirill → lotin» yoki «Lotin → kirill» tugmasini bosing. «Apostroflarni tuzatish» tugmasi tayyor lotin matnni bir xil ko‘rinishga keltiradi: o‘ va g‘ da ‘ belgisini, harflar orasida esa tutuq belgisini — ’ ni qo‘yadi. O‘giruvchi tilni emas, yozuvni almashtiradi: u brauzerda, AI’siz va limitsiz ishlaydi, matnni serverga yubormaydi.

Ruschadan o‘zbekchaga yoki o‘zbekchadan ruschaga tarjima kerak bo‘lsa, bu boshqa vazifa: buning uchun rus-o‘zbek AI tarjimoni bor.

Shu sahifadagi AI chat «O‘qituvchi» rolida ochiladi: u lotin yozuvidagi imloni tekshiradi, qoidani tushuntiradi va shubhali so‘zlarda yordam beradi. Bu GPTBot.uz AI chati — mustaqil servis, OpenAI ham, ChatGPT ham emas. Ro‘yxatdan o‘tmasdan butun sayt bo‘yicha jami 3 ta bepul sinov javobi bor va ular yangilanmaydi; keyin davom etish uchun AI paket kerak: narx, muddat va to‘lov usullari chatda ko‘rsatiladi. O‘giruvchining o‘zi sinov javoblarini sarflamaydi.

O‘zbek lotin alifbosi va kirill yozuvi: jadval

O‘zbek tilining rasmiy alifbosi — lotin yozuvi: u 1993-yilda joriy etilgan, amaldagi tahriri 1995-yilda qabul qilingan. Unda 29 ta belgi bor: c va w dan tashqari 24 ta lotin harfi, O‘ va G‘ harflari, Sh va Ch harf birikmalari hamda tutuq belgisi — ’. O‘zbek kirill alifbosida 35 ta harf bor. E’tibor bering: h — bu ҳ, x esa — х.

LotinKirillMisol: lotin — kirill
A aА аota — ота
B bБ бbola — бола
D dД дdaryo — дарё
E eЭ э, Е еeshik — эшик, kecha — кеча
F fФ фfan — фан
G gГ гgul — гул
H hҲ ҳhayot — ҳаёт
I iИ иish — иш
J jЖ жjon — жон
K kК кkitob — китоб
L lЛ лlola — лола
M mМ мmaktab — мактаб
N nН нnon — нон
O oО оolma — олма
P pП пpaxta — пахта
Q qҚ қqalam — қалам
R rР рrang — ранг
S sС сsuv — сув
T tТ тtosh — тош
U uУ уuy — уй
V vВ вvatan — ватан
X xХ хxat — хат
Y yЙ йyil — йил
Z zЗ зzamon — замон
O‘ o‘Ў ўo‘qituvchi — ўқитувчи
G‘ g‘Ғ ғg‘isht — ғишт
Sh shШ шshahar — шаҳар
Ch chЧ чchoy — чой
’Ъ ъsan’at — санъат

Lotinda alohida harfi bo‘lmagan kirill harflari

  • Ё → yo, Ю → yu, Я → ya: дарё → daryo, юлдуз → yulduz, ярим → yarim.
  • Е so‘z boshida va unlidan keyin → ye: ер → yer, поезд → poyezd; undoshdan keyin → e: кел → kel.
  • Ц so‘z boshida va undoshdan keyin → s (цирк → sirk, концерт → konsert), unlidan keyin → ts (милиция → militsiya).
  • Ь yozilmaydi. Ъ tutuq belgisi bilan beriladi: маъно → ma’no. Ў dan keyin belgi kerak emas: мўъжиза → mo‘jiza.
  • Щ va Ы faqat ruscha so‘zlarda uchraydi: o‘giruvchi ularni sh va i deb yozadi va bu haqda ogohlantiradi.

O‘, g‘ va ’ (tutuq belgisi) qoidalari

O‘ va g‘ harflarida lotin harfidan keyin ochiluvchi yakka qo‘shtirnoqqa o‘xshash ‘ belgisi turadi: o‘g‘il, g‘isht, o‘qituvchi. Tutuq belgisi boshqa belgi — ’ bilan yoziladi va kirill yozuvidagi ъ o‘rnida harflar orasiga qo‘yiladi: san’at, ma’no, ta’lim. O‘ va g‘ harflarini tutuq belgisi bilan yozish xato: bu ikki belgining vazifasi har xil. Klaviaturada odatda oddiy apostrof ' teriladi — o‘giruvchi uni ham, boshqa o‘xshash belgilarni ham qabul qiladi va kerakli belgiga almashtiradi.

Teskari yo‘nalishda, lotindan kirillga o‘girganda, e so‘z boshida va unlidan keyin э bo‘ladi (eshik → эшик, poeziya → поэзия), undoshdan keyin esa е. ng birikmasi ikkala yozuvda ham ikki harf bilan yoziladi: ming — минг. Harflar orasida belgi turgan s’h birikmasi — bu sh emas, сҳ: Is’hoq → Исҳоқ.

Qayerda qo‘lda tekshirish kerak

  • ц harfli ruscha o‘zlashmalar: militsiya милитсия bo‘lib chiqadi, милиция emas — lotin yozuvi kirillda qaysi harf bo‘lganini saqlamaydi.
  • о oldidagi й: rayon раён bo‘lib chiqadi, район emas.
  • c va w harfli so‘zlarni, masalan WhatsApp yoki Coca-Cola’ni, o‘giruvchi lotincha qoldiradi: bu harflar o‘zbek alifbosida yo‘q.
  • Ruscha matnni o‘giruvchi pasport yoki kutubxona standartlari bo‘yicha transliteratsiya qilmaydi: u faqat o‘zbek tili uchun mo‘ljallangan.

Imlo xatolarini AI bilan qanday tekshirish mumkin

Matn kirillda bo‘lsa, avval uni o‘giruvchida lotinga o‘giring, keyin chatga qo‘ying. So‘rovda nimani tekshirish kerakligini aniq yozing: faqat imlo, tinish belgilari yoki uslub ham. Yaxshi so‘rovlarga misollar:

  • «Matnimdagi imlo xatolarini tekshir, ayniqsa o‘, g‘ va ’ belgilariga e’tibor ber. Tuzatilgan matnni va tuzatishlar ro‘yxatini ber.»
  • «Bu e’londa qo‘shma so‘zlar to‘g‘ri yozilganmi? Ma’nosini o‘zgartirma, faqat imloni tuzat.»
  • «Qaysi biri to‘g‘ri: ma’lumot yoki malumot? Qoidani bitta gap bilan tushuntir.»

AI imloni tez tekshiradi, lekin adashishi ham mumkin: kam uchraydigan so‘zlar, atoqli otlar va yangi o‘zlashmalarda javobni imlo lug‘ati bilan solishtiring. Uzun matnni qismlarga bo‘lib yuboring; har bir qism — alohida javob. Rasmiy matn — ariza, peshlavha, hujjat — uchun model javobini o‘zbek imlosini yaxshi biladigan odamga ham ko‘rsating.

Nega GPTBot.uz

O‘giruvchi o‘, g‘ va ’ ni hamma joyda bir xil belgilar bilan yozadi, havolalar va e-pochta manzillariga tegmaydi va ro‘yxatsiz ishlaydi. Yonida — qoidalarni o‘zbek yoki rus tilida tushuntiradigan AI o‘qituvchi; savolni lotin yoki kirill yozuvida yozish mumkin. GPTBot.uz — Toshkentdagi mustaqil servis.

Кирилл-лотин ўгирувчи: ўзбекча матнни кирилл ёзувидан лотинга ва лотиндан кириллга бепул ўгиради, o‘, g‘ ва ’ белгилари тўғри қўйилади. Лотин алифбосининг 29 белгидан иборат жадвали ва имло қоидалари шу саҳифада.

AI’ga savollaringiz ko‘p bo‘lsa, sinov javoblari tez tugaydi: AI paket shartlari AI chat tariflari sahifasida. Mijozlaringiz Telegram yoki Instagram’da o‘zbek va rus tilida yozadimi? Ularga javob beradigan va arizani menejerga uzatadigan AI-botni joriy qilamiz: Biznes uchun AI-bot — 1 990 000 so‘mdan. Boshqa vazifalar uchun o‘zbek tilidagi AI chatni oching; bu sahifaning ruscha varianti — Кириллица в латиницу.

AI paket yoki AI-bot bo‘yicha savolingiz bo‘lsa, bizga qo‘ng‘iroq qiling yoki ceo@gptbot.uz manziliga yozing.

GPTBot.uz mustaqil AI-servis bo‘lib, OpenAI yoki ChatGPT’ning rasmiy mahsuloti emas. O‘giruvchiga qo‘yilgan matn brauzeringizda qoladi; chatga yozilgan savollar esa serverimizga va xorijdagi AI-provayderlarga yuboriladi, shuning uchun parol, karta raqami va pasport ma’lumotlarini yubormang.

FAQ

Ko‘p beriladigan savollar

O‘giruvchi bepulmi?

+

Ha, limitsiz va ro‘yxatsiz: u brauzerda ishlaydi va AI’ga murojaat qilmaydi. Chatning sinov javoblari (butun sayt bo‘yicha jami 3 ta, har kuni yangilanmaydi) va ulardan keyingi AI paket faqat AI o‘qituvchiga beriladigan savollarga tegishli.

O‘giruvchi tarjimondan nimasi bilan farq qiladi?

+

O‘giruvchi yozuvni almashtiradi, til esa o‘zbekcha qoladi: Тошкент → Toshkent. Tarjimon tilni almashtiradi — ruschadan o‘zbekchaga yoki aksincha. Tarjima uchun saytda alohida sahifa bor: rus-o‘zbek AI tarjimon.

O‘zbek lotin alifbosida nechta harf bor?

+

29 ta belgi: c va w dan tashqari 24 ta lotin harfi, O‘ va G‘ harflari, Sh va Ch birikmalari va tutuq belgisi ’. O‘zbek kirill alifbosida 35 ta harf bor.

O‘ va g‘ harflarida qaysi belgi qo‘yiladi?

+

O‘ va g‘ da — ‘ belgisi, harflar orasidagi tutuq uchun — ’ belgisi. Klaviaturadan oddiy apostrof ' terish mumkin: «Apostroflarni tuzatish» tugmasi uni kerakli belgiga almashtiradi.

Ruscha matnni lotinga o‘girsa bo‘ladimi?

+

Yo‘q, o‘giruvchi o‘zbek tili uchun mo‘ljallangan. Ruscha щ va ы harflarini u sh va i deb yozadi, lekin rus tilining pasport yoki kutubxona transliteratsiyasi qoidalarini qo‘llamaydi.

Matnim saqlanadimi?

+

O‘giruvchiga qo‘yilgan matn hech qayerga yuborilmaydi: hammasi brauzerda hisoblanadi. AI o‘qituvchiga yozilgan savollar, AI chatdagi kabi, serverimizda saqlanadi va AI-provayderlar tomonidan qayta ishlanadi; ma’lumotlarni qanday o‘chirish mumkinligi Maxfiylik siyosatida yozilgan.