Present Simple: qoidasi, formulasi, misollar va AI bilan mashq
- 10 ta mashq: Present Simple
- Gapimni tekshir
- Present Simple yoki Continuous?
- -s yoki -es: qoidani tushuntir
- Tarjima mashqi: o‘zbekchadan
- Kun tartibim haqida matn
AI-chat yuklanmoqda…
Yangilangan:
Present Simple — ingliz tilidagi hozirgi oddiy zamon. U odat va takrorlanadigan ishlar, doimiy holatlar, umumiy faktlar va jadval bo‘yicha bo‘ladigan ishlar haqida gapirganda ishlatiladi. Bu sahifada formula, -s/-es qo‘shimchasining yozilish qoidalari, vaqt belgilari, o‘zbekcha tarjimali 10 ta misol, tipik xatolar va javoblari bilan 10 ta mashq bor. Boshqa zamonlar bilan solishtirish uchun 12 ta zamon jadvaliga qarang. Shu sahifadagi AI chat «O‘qituvchi» rolida ochiladi: u yangi mashqlar tuzadi va gaplaringizni tekshiradi.
Qoida, misollar va mashqlar har doim bepul. AI o‘qituvchi — GPTBot.uz AI chati, mustaqil servis: OpenAI ham, ChatGPT ham emas. Ro‘yxatdan o‘tmasdan butun sayt bo‘yicha jami 3 ta bepul sinov javobi bor va ular yangilanmaydi; keyin davom etish uchun AI paket kerak: narx, muddat va to‘lov usullari chatda ko‘rsatiladi.
| Gap turi | I, you, we, they | he, she, it |
|---|---|---|
| Darak (+) | Ega + V1: They work. | Ega + V1 + s/es: He works. |
| Inkor (−) | Ega + do not (don’t) + V1: They don’t work. | Ega + does not (doesn’t) + V1: He doesn’t work. |
| So‘roq (?) | Do + ega + V1? Do they work? | Does + ega + V1? Does he work? |
| Qisqa javob | Yes, they do. / No, they don’t. | Yes, he does. / No, he doesn’t. |
| Maxsus so‘roq | Where do they work? | Where does he work? |
Does yoki doesn’t bor gapda asosiy fe’l -s olmaydi: -s does’ning o‘zida turibdi. To‘g‘ri: Does she work? She doesn’t work. Noto‘g‘ri: Does she works? Be fe’li bilan esa do va does ishlatilmaydi: I am a student. He is not at home. Are you ready?
| Qoida | Misollar |
|---|---|
| Ko‘pchilik fe’llarga -s qo‘shiladi | work → works, read → reads, play → plays |
| -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z bilan tugasa, -es qo‘shiladi | focus → focuses, pass → passes, wash → washes, watch → watches, fix → fixes, buzz → buzzes |
| -o bilan tugasa, -es qo‘shiladi | go → goes, do → does |
| Undosh + y bo‘lsa, y o‘rniga -ies | study → studies, try → tries, fly → flies |
| Unli + y bo‘lsa, faqat -s | play → plays, buy → buys, say → says |
| Istisno | have → has |
Talaffuzda -s uch xil eshitiladi: /s/ — works, likes; /z/ — plays, reads; /ɪz/ — watches, washes.
Present Simple’ni ko‘pincha quyidagi so‘zlar ko‘rsatadi: always, usually, often, sometimes, rarely, never, every day (week, year), on Mondays, once a week, twice a month. Always, usually, often, sometimes, never kabi so‘zlar asosiy fe’ldan oldin, lekin be fe’lidan keyin turadi: She often reads. He is always late. Every day, once a week kabi birikmalar odatda gap oxirida keladi: I call my parents every day.
| Inglizcha | O‘zbekcha |
|---|---|
| I get up at seven every day. | Men har kuni soat yettida turaman. |
| My brother works in a hospital. | Akam kasalxonada ishlaydi. |
| We don’t watch TV in the morning. | Biz ertalab televizor ko‘rmaymiz. |
| Does your sister speak English? | Opangiz inglizcha gapiradimi? |
| The shop opens at nine. | Do‘kon soat to‘qqizda ochiladi. |
| She usually goes to work by metro. | U odatda ishga metroda boradi. |
| Water boils at 100 degrees Celsius. | Suv 100 darajada qaynaydi. |
| I don’t like cold weather. | Men sovuq havoni yoqtirmayman. |
| How often do you play football? | Qanchalik tez-tez futbol o‘ynaysiz? |
| He never drinks coffee in the evening. | U kechqurun hech qachon qahva ichmaydi. |
Qavs ichidagi fe’lni Present Simple shaklida yozing. Avval hammasini o‘zingiz bajaring, keyin pastdagi javoblar bilan solishtiring.
Xato qilgan bo‘lsangiz, chat ustidagi «Gapimni tekshir» tugmasini bosing va gapingizni yozing: AI xatoni tushuntiradi va shu qoida bo‘yicha yangi mashq beradi.
Chat ustidagi tugmalarda tayyor so‘rovlar bor: Present Simple bo‘yicha 10 ta mashq, gapingizni tekshirish, Present Continuous bilan farqi, -s/-es qoidasi, tarjima mashqi va kun tartibingiz haqida matn. Tugma so‘rovni faqat yozish maydoniga qo‘yadi; uni o‘zgartirishingiz mumkin, yuborishni esa o‘zingiz hal qilasiz. So‘rovga darajangizni yozing, masalan: «A1 darajasi uchun Present Simple bo‘yicha 8 ta inkor va so‘roq gap ber».
AI uy vazifasini o‘rningizga bajarish uchun emas: avval o‘zingiz yozing, keyin tekshirishni so‘rang. Model ham adashishi mumkin, shuning uchun shubhali javobni shu sahifadagi qoida va jadvallar bilan solishtiring. Chat ovozli javob bermaydi va talaffuzingizni tekshira olmaydi.
Present Simple’ni o‘zlashtirgach, Present Continuous zamoniga o‘ting: bu ikki zamon ko‘pincha adashtiriladi. O‘tgan zamon uchun Past Simple sahifasi, noto‘g‘ri fe’llarning shakllari uchun noto‘g‘ri fe’llar jadvali bor. Har kuni shug‘ullansangiz, sinov javoblari tez tugaydi: AI paket shartlari AI chat tariflari sahifasida. O‘quv markazi yoki til maktabi uchun o‘quvchilarni kursga yozadigan AI yordamchi kerak bo‘lsa, O‘quv markazi uchun AI-bot sahifasini oching: narxi 1 990 000 so‘mdan. Boshqa vazifalar uchun o‘zbek tilidagi AI chatni oching.
Present Simple қоидаси: формула, -s ва -es қўшимчаси, вақт белгилари, ўзбекча таржимали 10 та мисол ва жавоблари билан 10 та машқ. Хатоларингиз бўйича AI ўқитувчидан янги машқ сўранг.
AI paket yoki AI-bot bo‘yicha savolingiz bo‘lsa, bizga qo‘ng‘iroq qiling yoki ceo@gptbot.uz manziliga yozing.
GPTBot.uz mustaqil AI-servis bo‘lib, OpenAI yoki ChatGPT’ning rasmiy mahsuloti emas. Chatga yozilgan savollar serverimizga va xorijdagi AI-provayderlarga yuboriladi, shuning uchun parol, karta raqami va pasport ma’lumotlarini yubormang.
Odat va takrorlanadigan ishlar (I go to the gym on Mondays), doimiy holatlar (He lives in Andijan), umumiy faktlar (Water boils at 100 °C) va jadval bo‘yicha ishlar (The bus leaves at 8 a.m.) haqida. Hozir, ayni paytda bo‘layotgan ish uchun esa Present Continuous kerak.
Bu ingliz tilining qoidasi: hozirgi oddiy zamonda uchinchi shaxs birlikdagi ega (he, she, it yoki bitta odam, bitta narsa) bilan fe’lga -s yoki -es qo‘shiladi: I work, lekin she works. Qolgan shaxslarda fe’l o‘zgarmaydi.
Ikkalasi ham inkor va so‘roq gap yasaydigan yordamchi fe’l. Does he, she, it bilan, do esa I, you, we, they bilan ishlatiladi: Do you like tea? Does she like tea? Does’dan keyin asosiy fe’l -s olmaydi.
Ha: jadval va dastur bo‘yicha ishlar (The film starts at 9 p.m.), when, after, before, until, as soon as bilan boshlanadigan vaqt ergash gaplari (When he comes, I will call you) va if bilan boshlanadigan shart ergash gaplari (If it rains, we will stay at home). Boshqa hollarda kelajak uchun will yoki be going to, kelishilgan reja uchun esa Present Continuous ishlatiladi.
Qoida, misollar va mashqlar bepul va limitsiz. AI o‘qituvchining tushuntirish va tekshiruvlari uchun butun sayt bo‘yicha jami 3 ta bepul sinov javobi bor, ular AI chat bilan umumiy va har kuni yangilanmaydi; keyin AI paket kerak.
Yo‘q. GPTBot.uz — mustaqil servis: OpenAI ham, ChatGPT ham emas. Tushuntirishni boshqa kompaniyaning til modeli beradi; qaysi model javob bergani har bir javob ostida yozilgan.